धान उत्पादन बढ्ने अपेक्षा

रोपाइँका लागि अनुकूल वर्षा भएपछि यो वर्ष किसानले समयमै धान रोप्न पाएका छन्। बेलैमा रोपाइँ भएकाले यो वर्ष उत्पादन बढ्ने अपेक्षा गरिएको छ। असार पहिलो सातादेखि निरन्तर वर्षा भएकाले अहिलेसम्म करिब ९४ प्रतिशत धान रोपाइँ भइसकेको कृषि विकास मन्त्रालयले जनाएको छ।

मौसमले साथ दिएर बेलैमा धान रोप्न पाएपछि किसान पनि उत्पादन बढ्ने आसले उत्साहित छन्। अहिलेसम्म मौसम अनुकूल भएकाले धान उत्पादन बढ्ने लक्षण देखिएको छ।

गत वर्षको तुलनामा यो वर्षको साउन २५ सम्म १६ प्रतिशत बढी रोपाइँ भएको छ। २०७२ को साउन २५ सम्म करिब ७८ प्रतिशत रोपाइँ भएकोमा यो वर्षको सोही अवधिमा ९४ प्रतिशत भइसकेको छ। २०७१ को सो अवधिमा ७९ प्रतिशतमात्र रोपाइँ भएको थियो।

विगतको तुलनामा यो वर्ष अनुकूल वर्षा भएकाले रोपाइँ पनि बेलैमा भएको कृषि मन्त्रालयका सहप्रवक्ता शंकर सापकोटाले बताए। …रोपाइँका लागि अनुकूल मौसम भएकाले किसानले समयमै रोपाइँ गरिसकें,' उनले भने, …९४ प्रतिशत रोपाइँ सकिएको छ, भदौ पहिलो सातासम्म सबै ठाउँमा रोपाइँ सम्पन्न हुने देखिएको छ।'

पहाडी जिल्लामा धान रोपाइँ करिब सकिएको छ। तराईका किसानले धमाधम रोपाइँ गरिरहेका छन्। मन्त्रालयका अनुसार पूर्वाञ्चलमा ८८ प्रतिशत, मध्यमाञ्चलमा ९३, पश्चिमाञ्चलमा ९८.९, मध्यपश्चिममा ९८.७, सुदुरपश्चिमाञ्चलमा ९९.८ प्रतिशत रोपाइँ भएको छ। तराईका २० जिल्लामा फल्ने धानले मुलुकमा कुल उत्पादनको ६९ प्रतिशत हिस्सा ओगट्ने गरेको छ।

धानका लागि उपयुक्त वातावरण भएकाले यो वर्ष धान उत्पादन पनि वृद्धि हुने मन्त्रालयको अनुमान छ। विगतका वर्षमा मौसम अनुकूल नहुँदा किसानले बेलैमा धान रोप्न नपाउँदा अपेक्षित उत्पादन हुन सकेको थिएन। प्रवक्ता सापकोटाले भने, …यो वर्ष बेलैमा रोपाइँ भएकाले उत्पादन र उत्पादकत्व बढ्ने देखिएको छ।'

यो वर्ष पानी अभावमा जमिन बाँझो रहनेछैन। वर्षाबाट सबैभन्दा धेरै फाइदा आकाशे पानीको भरमा खेती गर्ने किसानलाई पुगेको छ। नेपालका अधिकांश क्षेत्रमा आकाशे पानी र खहरे खोलाको भरमा रोपाइँ गर्नुपर्ने बाध्यता छ। यो वर्ष बेलैमा वर्षा भएकाले किसानले त्यो समस्याबाट मुक्ति पाए।

अघिल्ला वर्षमा जस्तो पानी, मल अभावको गुनासो नआएको कृषि विभागका महानिर्देशक  युवकध्वज जिसीले बताए। …यो वर्ष किसान निकै उत्साहित छन्,' उनले भने, …धान उत्पादन बढ्ने संकेत देखिएको छ।'

यो वर्ष करिब ५० लाख मेटि्रक टन धान फल्ने अपेक्षा गरिएको मन्त्रालयका प्रवक्ता सापकोटाले बताए। …मौसम राम्रो हुनासाथ उत्पादन बढ्ने गरेको छ,' उनले भने, …धान पसाउने बेला कुनै समस्या आएन भने उत्पादन बढ्ने निश्चित छ।' आर्थिक वर्ष ०७२/७३ मा ४३ लाख मेटि्रक टन र ०७१/७२ मा ४७ लाख ४ सय ८५ मेटि्रक टन धान फलेको थियो।

Source :   www.nagariknews.com/